Şahmeran
Anadolu'nun bilge yılan kraliçesi; şifanın ve sır tutmanın imgesi. Henüz kimseyle paylaşmadan içinizde taşıdığınız bilgi ne?
- Köken
- Anadolu · Mezopotamya
- Bölge
- Tarsus, Adana, Mardin çevresi
- Biçimler
- Sözlü anlatı · cam altı resim · bakır ve gümüş işi · nakış
- Motifler
- Yılan · taç · yer altı · sır · şifa
Anlatı
Anlatının yaygın bir biçiminde, yer altına düşen bir genç Şahmeran’ın ülkesine varır. Kraliçe onu misafir eder, ona bildiklerini öğretir ve tek bir şey ister: yerini kimseye söylememesi. Genç yeryüzüne döner; ama sır bir gün ortaya çıkar ve Şahmeran yakalanır. Ölmeden önce bilgeliği, onu seven gence geçer; genç bir şifacıya dönüşür.
Jungiyen okuma
Yer altı, bilinçdışının imgesidir; yılan ise derisini değiştirerek yenilenen, hem zehir hem şifa taşıyan bir dönüşüm figürü. Şahmeran’ın bilgisi ancak oraya inen kişiye açılır. Sırrın korunamaması, bilinçdışından gelen bir hazineyle ego arasındaki kırılgan ilişkiyi; kraliçenin ölümüyle bilgeliğin aktarılması ise dönüşümün bedelini anlatır.